تجارت الکترونیک

تعریف-تجارت-الکترونیک

با یک جستجوی ساده در اینترنت تعاریف مختلفی از تجارت الکترونیک می‌یابید، خیلی از افراد با شنیدن عبارت تجارت الکترونیک فروشگاه اینترنتی و خرید آنلاین را متصور می‌شوند. اما در واقع مفهوم تجارت الکترونیک گسترده تر است.

در ادامه به تعریف تجارت الکترونیک از چند دیدگاه متفاوت می‌پردازیم که برگفته از کتاب “تجارت الکترونیکی” است.

تجارت الکترونیک به فرآیند خرید، فروش، انتقال یا تبادل محصولات، خدمات و یا اطلاعات از طریق شبکه‌های کامپیوتری از جمله اینترنت گفته می‌شود. تجارت الکترونیک را می‌توان از دیدگاه‌های زیر تعریف کرد:

تجارت

از دیدگاه تجارت، تجارت الکترونیکی قابلیت خرید و فروش محصولات، خدمات و اطلاعات را در اینترنت و از طریق سایر خدمات آنلاین (Online) ارائه می‌دهد.

خدمات

از دیدگاه خدمات، تجارت الکترونیک ابزاری است که در جهت اهداف دولت‌ها، موسسات، مصرف کنندگان و مدیران عمل کرده، هزینه‎های خدمات را کاهش داده و در عین حال کیفیت خدمات به مشتریان را افزایش داده و زمان تحویل آن را تسریع می‌کند.

ارتباطات

از دیدگاه ارتباطات، تجارت الکترونیک به معنای تحویل کالا، خدمات، اطلاعات یا پرداخت‌ها از طریق شبکه‌های کامپیوتری یا به هر وسیله الکترونیکی دیگر است.

فرآیندهای کسب و کار

از دیدگاه فرآیندهای کسب و کار، تجارت الکترونیک تجارت را به صورت الکترونیکی و با انجام فرآیندهای کسب و کار در شبکه‌های الکترونیکی از طریق جایگزینی اطلاعات به جای فرآیندهای کسب و کار انجام می‌دهد.

آموزش

از دیدگاه آموزشی، تجارت الکترونیک یادگیری آنلاین را ممکن ساخته و به آموزش در مدارس، دانشگاه‌ها و سایر سازمان‌ها از جمله سازمان‌های تجاری کمک می‌کند.

مشارکت

از دیدگاه مشارکت، تجارت الکترونیک چارچوبی برای همکاری چه در داخل سازمان و چه بین سازمان‌های مختلف است.

اجتماعی

از دیدگاه اجتماعی، تجارت الکترونیک محلی برای گردهم‌آیی اعضا برای آموزش، انجام معاملات و همکاری است.

 

تجارت-الکترونیک-1

تعریف کسب و کار الکترونیکی

برخی افراد اصطلاح تجارت را فقط به معنای معاملات صورت گرفته بین شرکای تجاری قلمداد می‌کنند. اگر این تعریف از تجارت را در نظر بگیریم، اصطلاح تجارت الکترونیک کاربرد بسیار محدودی خواهد داشت. بنابراین بیشتر افراد ترجیح می‌دهند در عوض از اصطلاح کسب و کار الکترونیک استفاده کنند. منظور از کسب و کار الکترونیک تعریف وسیع‌تری از تجارت الکترونیک است که نه تنها خرید و فروش کالا و خدمات بلکه خدمات رسانی به مشتریان، همکاری با شرکای تجاری، برگزاری دوره‌های آموزشی الکترونیکی و انعقاد قراردادهای همکاری الکترونیکی در درون سازمان را نیز شامل می‌شود.

ابعاد تجارت الکترونیک

بسته به میزان دیجیتالی شدن (انتقال از شکل فیزیکی به شکل دیجیتال)، می‌توان تجارت الکترونیک را به شکل‌های مختلفی دسته بندی کرد:

  • محصول یا خدمت فروخته شده

  • فرآیند فروش

  • عامل تحویل یا واسطه

Chio چارچوبی را برای این منظور تهیه کرده است که در شکل زیر می‌بینید. در این چارچوب پیکربندی احتمالی این سه بعد مختلف را می‌بینید. محصول می‌تواند فیزیکی یا دیجیتال باشد. فرآیند ممکن است فیزیکی یا دیجیتال باشد و واسطه ارسال نیز احتمال دارد فیزیکی یا دیجیتال باشد. این احتمالات هشت مکعب ایجاد می‌کنند که هرکدام دارای سه وجه هستند.

در تجارت سنتی، هر سه وجه این مکعب فیزیکی است (مکعب سمت چپ پایینی).

در تجارت الکترونیکی خالص، تمام وجوه دیجیتال هستند (مکعب سمت راست بالایی).

 

ابعاد-تجارت-الکترونیک

تمام مکعب‌های دیگر ترکیبی از وجوه دیجیتال و فیزیکی را شامل می‌شوند. اگر دست کم یک وجه دیجیتال وجود داشته باشد، وضعیت موجود را تجارت الکترونیک اما تجارت الکترونیک ناخالص می‌نامیم. برای مثال، خرید لپ تاپ از سایت Dell و یا خرید کتاب از سایت آمازون تجارت الکترونیکی ناخالص است، زیرا محصول به صورت فیزیکی ارسال می‌شود. اما خرید کتاب الکترونیکی از آمازون یا خرید یک محصول نرم افزاری از Buy.com را تجارت الکترونیکی خالص می‌نامیم، زیرا محصول، ارسال، پرداخت و انتقال به خریدار تماما به صورت دیجیتال صورت می‌گیرد.

تجارت الکترونیک اینترنتی و غیراینترنتی

تجارت الکترونیک بیشتر از طریق اینترنت انجام می‌شود، اما می‌توان آن را از طریق شبکه‌های خصوصی مانند شبکه‌های ارزش افزوده (VAN)، شبکه‌های محلی (LAN) یا حتی در یک دستگاه تنظیم شده مستقل پیاده کرد. برای مثال خرید مواد خوراکی از دستگاه فروش الکترونیکی که با کارت هوشمند پرداخت می‌شود یا تلفن‌های همراه را می‌توان فعالیت تجارت الکترونیکی به حساب آورد.

به عنوان نمونه ای از تجارت الکترونیکی غیر اینترنتی می‌توان به کارمندان شرکتی (مانند متخصصین سفارش گیری) اشاره کرد که مجهز به کامپیوترهای سایر با قابلیت تشخیص دست‌خط هستند. بلافاصله پس از تماس تلفنی برای سفارش محصول، فرد می‌تواند سفارش را به صورت پادداشت وارد سیستم کند.

خب در این مطلب تعلریفی آکادمیک از تجارت الکترونیکی خواندید تا از لحاظ مفهومی به درک مشترک برسیم.

درک این مفاهیم پیش نیاز توسعه کسب و کار به سبک الکترونیک است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *